conlibrio

loading

Wat is de waarde van waarden? Een paradox III


We waren gebleven bij de opmerking dat onze overtuigingen over wat werkt en wat niet werkt bij het behalen van zakelijk succes worden gevormd door de gevolgen van maatschappelijke en economische ontwikkelingen waarmee we zijn allemaal opgegroeid.

Wat zijn die onzichtbare krachten die zo'n sterke invloed hebben op ons denken dat we er onbewust in geloven? Om die vraag te beantwoorden gaan we een wat minder gebruikelijk pad volgen. We gaan naar bedrijfscultuur kijken als een natuurlijk geëvolueerd fenomeen. De belangrijke mutaties die geleid hebben tot de veelheid aan soorten bedrijfsculturen vertonen in dat denken restanten van vier belangrijke maatschappelijke golven.

Voor de eerste golf moeten we ruim honderdvijftig jaar terug in de tijd, naar de tijd waarin de opkomst van het kapitalistische industriemodel in eerste golf van industriële ontwikkeling tot een enorme omwenteling zou leiden. We leven onbewust nog steeds met de overgebleven overtuigingen uit het denken in die tijd zoals bijvoorbeeld;

  • In deze wereld moeten we keihard concurreren (Focus op ROI, ROCE, EBITDA, etc.)
  • Van bovenaf moeten uitdagende doelen worden opgelegd (Management by Objectives, Resul- ts Driven Management)
  • Om die doelen te bereiken moeten we ze strak opvolgen (KPI's, Kwartaal resultaten, etc.)

De tweede golf werd veroorzaakt door het werken en denken van de heren Henry Ford I en Frederick Taylor die het gecontroleerde massaproductieproces invoerden en verder verfijnden. De uit dat denken overgebleven overtuigingen die we ook nu nog tegenkomen zijn;

  • In deze wereld moeten we 100% efficiënt zijn en onze processen volkomen beheersen (Toyota et al.)
  • We moeten altijd topkwaliteit leveren (Total Quality, Quality Circles, etc.)
  • We moeten onze processen beheersen en voortdurend verbeteren (Process Excellence, Continuous Improvement, etc.)

De derde golf liet, deels als reactie op de eerste twee, niet lang op zich wachten. Overal in de ontwikkelde industriële wereld, maar als eerste in de USA stonden "verlichte autocraten" op die aan de basis stonden van het denken dat de mens een waardevol onderdeel zou kunnen zijn van het productieproces. Het "Human Resource" denken was geboren en we leven nog dagelijks met de overtuigingen die daarbij horen;

  • Om als bedrijf succesvol te zijn moeten we zorgen dat de medewerkers betrokken en gemotiveerd zijn (Onderzoeken naar medewerkertevredenheid, Communicatie bijeenkomsten, etc.)
  • De mensen moeten zich voortdurend ontwikkelen (Programma's voor opleiding en training, Management Workshops, etc.)
  • We moeten ervoor zorgen dat we de juiste mensen op de juiste plaats hebben (Werving en Selectie, Promotie, Organisatie en Structuur, etc.)

Ook de vierde golf is nog steeds volop zichtbaar en in ontwikkeling. Door de maatschappelijke individualisering en de stormachtige ontwikkeling van vooral de informatietechnologie is er een steeds grotere neiging van bedrijven om hun blik naar buiten te richten. Dat leidt tot een ontwikkeling waarbij het doorzien en begrijpen van marktontwikkeling, het gedrag van consumenten en klanten in het algemeen steeds belangrijker worden. Ook hier is de eerste stoot gegeven door Amerikaanse bedrijven. De overtuigingen die daarmee samenhangen zijn bijvoorbeeld;

  • In deze wereld moeten we voorop lopen op de ontwikkelingen in de markt en de wensen van de klant (Google, Apple et al.)
  • We moeten goed en snel reageren op de wensen van de klant (Amazon, BOL, Zalando en steeds weer nieuwe webgedreven bedrijven)
  • Onze klanten moeten 100% tevreden zijn (Geen Gezeur Garantie, Terugzend mogelijkheid, etc)

Overtuigingen worden gevormd door ervaringen. Bovenstaande overtuigingen groeien en bloeien omdat veel ons aan den lijve hebben ondervonden dat ze waar zijn. Daarom zeggen ze meer over de bedrijfscultuur dan kunstmatig samengestelde waarden waarmee we dus hoogstens een kunstmatige betrokkenheid voelen. Weet jij welke overtuigingen er leven in jouw bedrijf? Is het één van de vier die hierboven staan of een mix? In de meeste bedrijfsculturen is een balans te vinden van de vier basisculturen. De kunst voor bedrijven is die balans zo te kiezen dat de cultuur maximaal toegespitst is op het behalen van de resultaten die het bedrijf wil behalen.

Volgende keer meer over wat daar nog meer bij komt kijken.

 

Auteur: Jan van der Torre


Reageren

Er zijn nog geen reacties.

Reageren

Wilt u reageren op dit bericht? Dat kan hieronder.