conlibrio

loading

Utopia, het land van de toekomst? Deel 1


We verplaatsen ons even naar het stadje Aalst in Vlaanderen en het jaar 1516. Nu is Aalst vooral bekend om het jaarlijks terugkerende carnavalsgeweld maar in 1516 werd daar door de uitgeverij van Dirk Martens het boek Utopia van de bekende Engelse wijsgeer Thomas More gepubliceerd.

Utopia was een satirisch boek dat aan de ene kant de tekortkomingen van de Engelse maatschappij ongenadig op de hak nam en daar een denkbeeldig eiland, Utopia, tegenover stelde. Utopia werd door More geschetst als het ideaalbeeld van een maatschappij waar uitbuiting en luxe niet bestaan. Net zomin als privé bezit van land. Iedereen kan er ook zijn eigen godsdienst aanhangen. Utopia was bedoeld als tegenhanger van het Engeland van die tijd en More probeerde oplossingen aan te reiken voor de misstanden van die tijd. Hij was ook een wijze geleerde en het is onwaarschijnlijk dat hij geloofde dat het Utopia dat hij voor zich zag ook werkelijkheid zou kunnen worden.

Nu zijn we weer terug in 2014 en we verplaatsen ons van Aalst naar Nederland. Daar heeft John de Mol, de bekende producent van tv formats als Big Brother, De Bus en de Gouden Kooi, een nieuw programma gelanceerd met de naam… inderdaad, Utopia. Lees hier wat het bedrijf van de Mol hierover zelf te melden heeft;

Een nieuwe samenleving

Een groep van vijftien zeer diverse mensen, de pioniers van onze tijd, zeggen hun huidige leven vaarwel… Eén jaar lang bouwen ze aan een compleet nieuw bestaan, een nieuwe gemeenschap en ze beginnen met bijna niets! Alles wat ze hebben, is een kale loods op een onbewerkt stuk land, een bescheiden veestapel, een aansluiting voor water en elektriciteit, één telefoon en een geldbedrag in cash om hun leefomgeving op te bouwen en de eerste maanden te overleven. (quote van de website www.utopiatv.nl )

Dat ziet er op het eerste oog wel heel spectaculair en nieuw uit. En zelfs als je incalculeert dat het een commercieel programma is en er twijfels zijn gerezen over de "echtheid" van de deelnemers, de waarachtigheid van de gebeurtenissen en dialogen betwijfeld kan worden en er ook door de producent direct wordt ingegrepen door maandelijks nieuwe deelnemers in te brengen, dan nog is het een interessant experiment in groep - en cultuurvorming.

Wat valt tot nu toe op? Wel bijvoorbeeld dat, naast de verschillende beelden van de deelnemers op het ideale Utopia, vaak geformuleerd als; "maar dat is toch niet ons Utopia?" of het meer individualistische; "Dit en dat is nou eenmaal mijn Utopia!" er een zeer sterke drang is bij de overgrote meerderheid van deelnemers om structuren en afspraken die gelden in het Niet Utopia waaraan ze naar eigen zeggen willen ontsnappen, in te voeren in hun, ons, mijn en misschien ook uw Utopia.

Dit zoeken naar een conformiteit met wat bekend en vertrouwd is uit zich bijvoorbeeld in een afgesproken arbeidsverdeling "als jij nou dat doet, dan doe ik dit en zij nemen dan die taak op zich". Maar ook in gedragsafspraken zoals; "we bespreken regelmatig de lopende zaken met elkaar ("we gaan even centraal" is de daarvoor gekozen titel) en "iedereen helpt mee met het doen van de afwas".

Heel interessant is ook om te zien hoe het van buiten meegenomen aangeleerde gedrag en persoonlijke overtuigingen al heel snel leiden tot een groepscultuur die zich ontwikkelt langs de lijnen van onze westerse begrippen van goed en kwaad. In de volgende blog meer over dit fenomeen en de verbinding met teamvorming.

 

Auteur: Jan van der Torre


Reageren

Er zijn nog geen reacties.

Reageren

Wilt u reageren op dit bericht? Dat kan hieronder.